Audyt energetyczny a świadectwo energetyczne – czym się różnią i co wybrać?

TL;DR: Świadectwo energetyczne i audyt energetyczny to dwa różne dokumenty. Świadectwo charakterystyki energetycznej informuje o zapotrzebowaniu energetycznym budynku i jest obowiązkowe przy sprzedaży lub najmie nieruchomości. Audyt energetyczny to szczegółowa analiza wskazująca konkretne, opłacalne działania ograniczające zużycie energii, przydatna przy planowaniu termomodernizacji lub ubieganiu się o dofinansowanie. Oba dokumenty mogą się uzupełniać: audyt energetyczny często poprzedza modernizację, a po jej zakończeniu sporządza się nowe świadectwo energetyczne potwierdzające poprawę efektywności budynku. 

Wiele osób, które po raz pierwszy stykają się z tematem charakterystyki energetycznej budynku, zadaje sobie to samo pytanie: audyt energetyczny a świadectwo energetyczne, czy to w zasadzie to samo? Oba dokumenty dotyczą zużycia energii, oba sporządza uprawniony specjalista, jednak służą innym celom i są wymagane w innych sytuacjach. Poniżej wyjaśniamy, czym się różnią, kiedy są potrzebne i jak wygląda ich przygotowanie, w oparciu o naszą codzienną praktykę przy realizacji obu typów dokumentów dla mieszkań, domów, firm i instytucji publicznych.

Świadectwo charakterystyki energetycznej

Świadectwo charakterystyki energetycznej, nazywane też paszportem energetycznym lub certyfikatem energetycznym, to dokument informujący, ile energii potrzebuje dany budynek lub lokal na potrzeby ogrzewania, wentylacji, chłodzenia, oświetlenia i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Jest obowiązkowy przy sprzedaży nieruchomości, jej wynajmie oraz przy oddaniu nowego budynku do użytkowania. Świadectwo ma określoną ważność, jest ważne przez 10 lat od daty sporządzenia, a jego główną funkcją jest informowanie kupującego lub najemcy o efektywności energetycznej obiektu, podobnie jak etykieta energetyczna na sprzęcie AGD.

Czym jest audyt energetyczny?

Audyt energetyczny to znacznie bardziej szczegółowa analiza, której celem nie jest samo poinformowanie o stanie energetycznym budynku, lecz wskazanie konkretnych działań pozwalających zmniejszyć zużycie energii i obniżyć koszty eksploatacji. Audytor energetyczny analizuje dokumentację techniczną, rachunki za energię, przeprowadza wywiad z właścicielem budynku oraz inspekcję obiektu, a następnie opracowuje raport zawierający propozycje konkretnych usprawnień, na przykład w zakresie izolacji termicznej, instalacji grzewczej czy oświetlenia.

Audyt kończy się raportem, w którym każda proponowana zmiana jest opisana wraz z szacowanymi kosztami wdrożenia i przewidywanymi oszczędnościami. To właśnie ten praktyczny, ekonomiczny wymiar odróżnia audyt od świadectwa.

Świadectwo energetyczne a audyt energetyczny – główne różnice

Patrząc na świadectwo energetyczne a audyt energetyczny z perspektywy celu, można powiedzieć najprościej: świadectwo informuje, audyt doradza. Świadectwo charakterystyki energetycznej pokazuje stan budynku w formie zestandaryzowanych wskaźników i klasy energetycznej, natomiast audyt energetyczny idzie krok dalej i odpowiada na pytanie, co konkretnie można zrobić, żeby ten stan poprawić.

Różnice dotyczą też zakresu pracy. Sporządzenie świadectwa opiera się głównie na danych technicznych budynku i obliczeniach według ustalonej metodyki. Audyt wymaga dodatkowo analizy rachunków za energię, rozmowy z właścicielem na temat sposobu użytkowania obiektu oraz inspekcji wizualnej mającej na celu zidentyfikowanie źródeł strat energii.

Inny jest też status prawny obu dokumentów. Świadectwo energetyczne jest obowiązkowe przy określonych czynnościach prawnych, takich jak sprzedaż czy najem nieruchomości. Audyt energetyczny bywa wymagany w innych okolicznościach, na przykład przy ubieganiu się o niektóre programy dofinansowania do termomodernizacji, dla przedsiębiorstw spełniających określone kryteria zużycia energii lub dla budynków użyteczności publicznej.

Kiedy potrzebny jest jeden, a kiedy drugi dokument?

To pytanie pojawia się najczęściej u osób planujących sprzedaż mieszkania lub domu, ale też u właścicieli firm i zarządców budynków publicznych. Odpowiedź zależy od celu, jaki chcemy osiągnąć.

Świadectwo energetyczne będzie potrzebne, gdy:

planujemy sprzedaż mieszkania, domu lub lokalu użytkowego, przygotowujemy nieruchomość do wynajmu, oddajemy nowo wybudowany budynek do użytkowania, bank lub urząd wymaga tego dokumentu jako elementu dokumentacji.

Audyt energetyczny sprawdzi się natomiast, gdy:

planujemy termomodernizację budynku i chcemy wiedzieć, od czego zacząć, ubiegamy się o dofinansowanie, które wymaga wykazania potencjału oszczędności energii, zarządzamy budynkiem użyteczności publicznej lub firmą i chcemy systematycznie obniżać koszty energii, chcemy poznać realne źródła strat energii w budynku.

Warto zaznaczyć, że oba dokumenty mogą się wzajemnie uzupełniać. Audyt energetyczny często poprzedza decyzję o modernizacji, a po jej zakończeniu sporządza się nowe świadectwo energetyczne, które potwierdza realną poprawę efektywności budynku.

Co zawiera raport z audytu energetycznego?

Dobrze przygotowany raport z audytu energetycznego powinien zawierać kilka stałych elementów. Pierwszym jest opis budynku lub obiektu, uwzględniający jego przeznaczenie, lokalizację, wiek oraz stan techniczny poszczególnych elementów. Drugim jest szczegółowa analiza zużycia energii, obejmująca ogrzewanie, wentylację, klimatyzację, oświetlenie i urządzenia techniczne, często zestawiona z danymi dla obiektów o podobnej charakterystyce. Trzecim elementem są konkretne propozycje działań wraz z szacowanymi kosztami i korzyściami ich wdrożenia. Na końcu raportu znajduje się podsumowanie i wnioski, napisane w sposób zrozumiały dla właściciela budynku, tak aby mogły stanowić podstawę do podjęcia decyzji inwestycyjnych.

Kto może wykonać audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej?

Oba dokumenty wymagają odpowiednich kwalifikacji. Świadectwo charakterystyki energetycznej może sporządzić wyłącznie osoba znajdująca się w wykazie osób uprawnionych prowadzonym przez ministerstwo właściwe do spraw energii. Audyt energetyczny przeprowadza certyfikowany audytor energetyczny lub inżynier ze specjalizacją w zakresie efektywności energetycznej. W RW Projekt oba rodzaje opracowań przygotowują osoby posiadające stosowne uprawnienia, co gwarantuje zgodność dokumentów z aktualnymi przepisami i ich pełną akceptowalność w urzędach, bankach oraz przy transakcjach notarialnych.

Świadectwo a audyt energetyczny – co wybrać w praktyce?

Jeśli sprzedają Państwo lub wynajmują nieruchomość, świadectwo energetyczne jest dokumentem obowiązkowym i to od niego należy zacząć. Jeśli natomiast celem jest realna redukcja kosztów ogrzewania, planowanie remontu czy ubieganie się o środki na termomodernizację, lepszym punktem wyjścia będzie audyt energetyczny, ponieważ to on wskaże konkretne, opłacalne kierunki działania.

W wielu przypadkach warto rozważyć oba dokumenty w pewnej kolejności. Najpierw audyt energetyczny, który pokaże, gdzie budynek traci najwięcej energii i jakie inwestycje przyniosą największe oszczędności. Następnie, po wdrożeniu rekomendowanych zmian, nowe świadectwo energetyczne, które formalnie potwierdzi poziom zużycia energii przez budynek i podniesie jego wartość rynkową.

Podsumowanie

Audyt energetyczny a świadectwo charakterystyki energetycznej to dwa różne narzędzia służące podobnemu celowi, czyli lepszemu zarządzaniu energią w budynku, ale działające na innych zasadach. Świadectwo charakterystyki energetycznej jest dokumentem formalnym, obowiązkowym przy sprzedaży i najmie, natomiast audyt energetyczny to praktyczne narzędzie doradcze, które pokazuje, jak realnie obniżyć koszty eksploatacji budynku. W RW Projekt przygotowujemy oba rodzaje opracowań, doradzając, które rozwiązanie najlepiej odpowiada na Państwa potrzeby, niezależnie od tego, czy chodzi o mieszkanie, dom jednorodzinny, firmę czy obiekt użyteczności publicznej.